Tyt Varlık Felsefesi Soruları
YKS 1.basamak Tyt sınavında 5, iknci basamak Ayt sınavında 3 Felsefe sorusu bulunmaktadır.
Tyt Varlık felsefesi soruları WORD indir
Tyt Varlık felsefsi soruları PDF İndir
Varlık Felsefesi (Ontoloji)
Bir okulun felsefe kulübü “Filozofların İzinde” adlı bir gezi düzenleyerek Anadolu’da yaşamış bazı filozofların izini sürmeyi amaçlamıştır. Dört gün sürecek bu gezide ders programı şöyledir:
1. Gün: Miletos’ta (Didim / Aydın) yaşamış olan Anaksimenes’in “Hava olan ruh, nasıl bedeni ayakta tutuyorsa dünyayı ve evreni de ayakta tutan havadır.” sözü tartışılacaktır.
2. Gün: Ephesos’ta (Efes / İzmir) yaşamış olan Herakleitos’un “Aynı ırmakta iki kere yıkanılmaz.” sözü değerlendirilecektir. 3. Gün: Kolophon’da (Değirmendere / İzmir) yaşamış olan Ksenofanes’in “Eğer insan şans eseri söyleyebilseydi en son gerçeği, bunun ne olduğunu kendisi bile bilemezdi. Aslında her şey örülmüş bir tahmin ağından ibarettir.” sözü irdelenecektir.
4. Gün: Bir süre Assos’ta (Ayvacık / Çanakkale) yaşamış olan Aristoteles’in, hocası Platon’un “Bu dünya idealar aleminin kopyasıdır.” sözüne yönelttiği eleştiriler incelenecektir.
Buna göre öğrenciler gezide aşağıdaki felsefi problemlerden hangisini tartışmamıştır?
A) Değişim problemi
B) Özgür irade problemi
C) Arkhe problemi
D) Doğru bilginin imkânı problemi
E) Varlığın mahiyeti problemi -2026 TYT
Bergson’a göre bir filmin karelerini tek tek incelediğimizde her bir karede durağan bir görüntü buluruz ancak bu kareleri hızlıca art arda oynattığımızda hiçbir karede tek başına mevcut olmayan bir “hareket” ortaya çıkar. Saat, zamanı bir cetvel gibi eşit parçalara bölerek ölçer fakat bu bir nehrin akışını dondurup içindeki suyu kovalara doldurmaya benzer. Oysa insan için zaman, bölünemez ve dışarıdan müdahale edilemez bir tecrübedir. İnsan, sevdiği bir müziği dinlerken ya da derin bir sohbete daldığında zamanı bölünen parçalar olarak değil birbirinin içinde eriyen kesintisiz bir bütün olarak deneyimler.
Bergson’un bu görüşlerinden aşağıdakilerin hangisine ulaşılabilir?
A) Zaman, anların ardışık sıralandığı doğrusal bir yapıdır.
B) Hareket, zihnin durağan anlar arasında oluşturduğu bir yanılsamadır.
C) Zaman, parçaların toplamına indirgenemeyen dinamik bir akıştır.
D) Hakikate nesnel ölçüm araçları aracılığıyla ulaşılır.
E) Geçmiş ve gelecek birbirinden bağımsız zamanlardır. -2026 TYT
Searle’ün “Çin Odası Argümanı”nda, sadece kâğıt uzatabileceğiniz bir penceresi haricinde dışarıyla irtibatı olmayan bir oda vardır. Odanın içinde tek kelime bile Çince bilmeyen bir görevli bulunmaktadır. Bu kişi Çince kitaplara başvurarak oda dışından gelen Çince sorulara doğru yanıtlar vermektedir. Yanıtlarını bir kâğıda yazarak dışarıdakilere iletmektedir. Dışarıdaki Çinliler, sorulara doğru cevaplar verildiği için odanın içindeki görevlinin tam anlamıyla Çince bildiğini düşünmektedir. Searle’e göre şimdi ve sonra üretebileceğimiz en gelişmiş yapay zekânın algoritması, bu Çin odası düzeneğindeki çalışma sisteminin ötesine geçemez.
Bu parça aşağıdaki yargılardan hangisini desteklemek amacıyla yazılmış olabilir?
A) Her insan kendine özgüdür
B) İçerikleri kavramak insana has bir özelliktir
C) İnsan sadece maddi tözden oluşmaz
D) İnsanı insan yapan duygularıdır
E) Robotlar hiçbir alanda insanın yerini tutamaz -2025 TYT
1977 yapımı Annie Hall adlı filmde, depresyondaki küçük bir çocuğu annesi doktora götürür. Anne doktora durumu “Okuduğu bir şey yüzünden böyle oldu ” diyerek açıklar. Çocuk sıkıntısını doktora anlatmaya “Evren genişliyor!” cümlesiyle başlayınca anne çileden çıkar ve sesini yükselterek. “Sen Brooklyn’desin ve Brooklyn’in genişlediği falan yok ” der.
Bu parça felsefi açıdan ele alınırsa annenin düşünceleri aşağıdaki yaklaşımların hangisiyle ilişkilendirilebilir?
A) Varlık alanında çokluğun değil tek bir tözün esas olduğunu savunan monizm
B) Dünyaya ilişkin bilgimizin sadece deneyimden gelmediğini savunan rasyonalizm
C) Var olan her şeyin maddeden oluştuğunu söyleyen materyalizm
D) Soyut irdelemeler yerine sonuç ve yarar kavramlarını kullanan pragmatizm
E) Bilimsel bilgiyi ve aklı diğer düşünsel yöntemlere yeğleyen pozitivizm -2022 TYT
Herhangi bir şeyi üretirken önce onu zihnimizde tasarlar, sonra da bu tasarıyı hayata geçiririz. Mesela bir masa yapacaksak yapacağımız masanın biçimini kafamızda önceden oluştururuz. Nihayetinde o şey bir “masa” olacaktır, “sandalye” değil. Ama insanın varlığı söz konusu olduğunda durum değişir. O önceden belirlenmemiştir. Korkak bir insan, doğuştan korkak değildir; kendi yaşamındaki yapıp ettikleri ile korkak bir insan hâline gelmiştir.
Bu parça Sartre’ın varoluşçu düşüncesindeki hangi noktayı vurgulamaktadır?
A) Kişi yaptığı şeyleri sorumluluk duygusuyla yapmalıdır.
B) Seçimlerimiz ile özgürlüğümüz arasında bir bağlantı vardır.
C) Varoluş bir iç sıkıntısı duygusunu beraberinde getirir.
D) İnsan şöyle veya böyle var olur, sonra özünü kurar.
E) Var olabilen tek varlık insandır. -2021 TYT
Felsefe hep “hakikat”in peşinde olmuştur. Hakikat, kimi zaman dünyanın görünüşlerinin altında yatan düzen kimi zaman da bu görünüşlerin ötesinde, sadece rasyonel düşünce ile ulaşılabilecek olan ideal bir yapı olarak düşünülmüştür. Her iki durumda da hakikat orada durmakta ve özne tarafından keşfedilmeyi beklemektedir. Özne; gözlem veya uslamlama yoluyla hakikate ulaşabilir. Oysa Nietzsche’ye göre hakikat özne tarafından keşfedilen değil, icat edilen bir şeydir. Dolayısıyla öznenin konumuna göre farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Özne, hakikate ulaşma çabası içinde fenomenleri yorumlar ve yorum tanımı gereği öznenin bulunduğu konumdan bağımsız değildir.
Buna göre Nietzsche’nin “hakikat” anlayışıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
A) Hakikate ancak rasyonel düşünceyle ulaşılabilir.
B) Özneden bağımsız, mutlak bir hakikatin varlığından bahsedilemez.
C) Hakikat görünüşlerin arkasındaki değişmez ilkedir.
D) Mutlak hakikate ancak büyük çabalarla ulaşılabilir.
E) Hakikat, gözlem ve uslamlama yapılmadan keşfedilemez. -2021 TYT
“İnsanın sıkıntılı olduğu durumlarda zaman sanki duruyor, hiç geçmiyor.” diyen Can’a, öğretmeni “Zaman her durumda aynıdır; anlar, saniyeler, dakikalar, saatlerden vb. oluşur. On dakika her durumda ‘on dakikadır.” şeklinde yanıt verir. Buna karşılık Can “Ama bu dersteki on dakika benim için bir ömür gibi!” der.
Bu parçadaki öğretmen, zamanın her durumda aynı olduğunu savunarak Bergson’un felsefesindeki hangi görüşe karşı çıkmaktadır?
A) Yaşam ve zaman bir ilk atılımla başlar.
B) İnsan bilincinin dışındaki şeyler süre geçirmezler.
C) Bilim şeyleri mekâna göre, felsefe ise oluşum hâlindeki süreye göre kavrar.
D) Ölçülebilir zaman ile yaşanan zaman yani süre arasında ayrım yapmak zorunludur.
E) Mekânda süre yoktur, sadece zamandaşlıklar vardır. -2021 AYT
La Mettrie’ye göre insanlar ve hayvanlar yaylar kümesinden oluşan birer makineydi. Ancak insan, hayvana göre daha karmaşık bir makineydi ve aralarında eğer bir fark varsa bu fark yayların yerleriyle ilgili olabilirdi. Dolayısıyla La Mettrie için ruh da tüm makinenin ana yayı gibi ele alabileceğimiz bir hareket ilkesi veya bedenin duyarlı bir maddi kısmından ibaretti. Bu sistemin diğer tüm kısımları da sadece beynin bir çeşit işleviydi.
La Mettrie’nin bu görüşlerinden aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?
A) Beden ile ruh insan varoluşunun farklı görünümleridir.
B) Ruh, tek gerçeklik olan maddeye indirgenerek açıklanabilir.
C) Hayvanlardan farklı olarak insanın özü, ölümsüz ruhudur.
D) İnsan, farklı niteliklere sahip iki tözden; madde ve ruhtan oluşur.
E) Bedeni harekete geçiren ruh, tinsel yaşam ilkesidir. -2019 AYT
Yapılabilecek bütün üçgen tanımları, üçgenin özünü verir. Bu tanımlar üçgenin varlığı konusunda bize bir bilgi vermez; hatta üçgenin var olmasını zorunlu kılmaz. O hâlde bir şeyin özü sadece “Bu nedir?” sorusunun cevabıdır. Farabi’ye göre de şeyler özünde varlıklarını barındırmaz. Kendisine varlık veren bir varlık olmadıkça her öz, sadece bir kavram olarak kalır ve gerçekleşmez. Dolayısıyla evren, insan, ağaç ve benzeri bütün özler varlığını sonradan elde etmiş varlıklardır. Bu durumda onları varlığa getiren; özünde var olmayı içeren, yani var olmaması düşünülemeyen başka bir varlık olmalıdır. Biricik olan bu varlık da var olmak için başka bir varlığa ihtiyaç duymayan Tanrı’dır.
Farabi’nin varlık anlayışını yansıtan bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?
A) Form kazanmadıkça madde var olamaz.
B) Şeyler, özlerini gerçekleştirdiğinde varlığa gelir.
C) Zorunlu varlığın dışındaki her şey mümkün varlıktır.
D) Töz, özünde değişmeden kalandır.
E) Varlıklar, tek bir gerçekliğin görünüşleridir. -2019 AYT
Beynin fotoğrafı, zihnin veya bilincin fotoğrafı değildir. Fiziksel bir şey olmadığı için zihnin bir fotoğrafı olamaz Bu yüzden büyük olasılıkla kaynağı zihin olduğu için bir inancın, düşüncenin, algının, imgelemin, arzunun ve duygunun fotoğrafını da çekemeyiz. Çünkü zihin ve beden birbirinden farklı iki tözdür. Düşünmemizi sağlayan beynimiz değil zihnimizdir.
Bu parçadaki görüşler aşağıdaki varlık anlayışlarından hangisiyle açıklanır?
A) Herakleitos’un oluşu esas alan anlayışı
B) Descartes’ın düalist anlayışı
C) Husserl’in fenomenolojik anlayışı
D) Hegel’in idealist anlayışı
E) La Mettrie’nin maddeci anlayışı-2018 AYT
Diğer derslerden çıkmış TYT soruları için dersmateryalleri.com/tyt-sorulari adresini ziyaret edebilirsiniz.