Akıl ve İnanç
Akıl ve inanç SUNU İndir
Akıl ve inanç PDF İndir

3. ÜNİTE: AKIL VE İNANÇ

3.1. Akıl-İnanç İlişkisine Yönelik Sorular ve Problemler

  • Temel Kavramlar: Akıl, doğruya ve hakikate ulaştıran yetidir. İnanç bir önermeyi doğru kabul etme (epistemik anlam) veya dinî bağlamda güven, bağlanma ve teslimiyettir. İman ise güven, samimiyet ve aklı aşan varoluşsal bir yönelimdir.
  • Alvin Plantinga’nın Ayrımı: Tanrı’nın var olduğuna inanmak (bir önermeyi doğru kabul etmek) ile Tanrı’ya inanmak (O’na güvenmek, yaşamı O’na göre düzenlemek) birbirinden farklıdır.
  • Tarihsel Süreçte Akıl-İnanç Tartışmaları:
    • İlk Çağ: Bilgi ve inanç ilişkisi kesin bilginin imkânı bağlamında ele alınmıştır.
    • Orta Çağ Hristiyan Felsefesi: Augustinus, Anselmus ve Thomas Aquinas inancı akılla temellendirmeye çalışmış (apoloji); Tertullianus ise inancın akılla açıklanamayacağını savunmuştur.
    • Orta Çağ İslam Felsefesi: Meşşailer (Farabi, İbni Sina) aklı öne çıkarırken; Kelamcılar vahyi temel almış, tasavvuf ise kalbi ve sezgisel tecrübeyi savunmuştur.
    • Rönesans ve Aydınlanma: Bilim ve deney ön plana çıkmış; pozitivizm inanç önermelerini doğrulanamaz bulmuş, ateizm ise kötülük problemi üzerinden teizme itiraz etmiştir.