Mantık Sorumluluk Sınav Soruları WORD İndir

2026-2027  EĞİTİM  ÖĞRETİM  YILI
………………………………………………………  LİSESİ   

MANTIK DERSİ

SORUMLULUK YAZILI YOKLAMA SINAV SORULARI
AD:                              SOYAD:                 SINIF:                        NO:

1.Mantığın tanımı ve işlevini yazınız.
 Mantık, doğru düşünmenin yani öncüllerden doğru sonuçlara ulaşabilmenin yöntemini veren ve zihni hataya düşmekten koruyan formel bir bilimdir. Aristoteles döneminde mantık bir "alet" (organon) olarak nitelendirilmiştir.

2.Dil ve Düşünce ilişkisini açıklayınız.

 Düşünce dilin kaynağı, dil ise düşüncenin kalıbı ve taşıyıcısıdır. Mantık, dil ile düşünce arasındaki tutarlı ilişkiyi denetler.

3.Kavram ve Terim nedir? Tanımlayınız.
Çeşitli nesnelerin zihindeki tasarımı kavram; bu tasarımların dil aracılığıyla ifade edilmesi ise terimdir. Bağlaçlar ve soru sözcükleri tek başlarına terim sayılmaz; terimler önermelerde özne veya yüklem olabilen ifadelerdir.

4.İçlem ve Kaplam nedir? Açıklayınız.

Kaplam: Bir kavramın içine aldığı nesneler kümesidir.

İçlem: Bir kavramın kapsadığı elemanların ortak özellikleridir (anlamıdır).

Ters Orantı: Kaplam çoğaldıkça içlem azalır, içlem çoğaldıkça kaplam azalır.

5. Önerme nedir? Açıklayınız.

Önerme, iki ya da daha fazla terimin bağlarla bağlanarak doğruluk değeri kazandığı yargı bildiren cümlelerdir. Özne, yüklem ve bağdan oluşur.

6.Önerme Eklemleri ve Sembolleri nelerdir?

Değilleme (Değil): ∼\∼

Tümel Evetleme (Ve): ∧\∧

Tikel Evetleme (Veya): ∨\∨

Koşul (İse):   ⟹  \⟹

Karşılıklı Koşul (Ancak ve Ancak):   ⟺  \⟺

7.Tutarlılık ve Geçerlilik denetimi nedir? Açıklayınız.
Doğruluk tabloları yardımıyla önermelerin tutarlılığı (en az bir doğru yorum alması) ve geçerliliği (tüm yorumlarının doğru olması - totoloji) denetlenir.

8. Mantığın uygulama alanları nelerdir?

Mantık yalnızca teorik bir disiplin değil; felsefe, matematik, fizik, kimya, biyoloji, psikoloji, tarih, hukuk ve teknoloji gibi pek çok alanda düşünceyi sistematik hâle getiren evrensel bir araçtır. Bilgisayar sistemleri ve yapay zekâ tamamen mantık ilkelerine dayanır.

9. Mantık eşitlerinden üçünü yazınız.

Çağın ihtiyaçlarına göre mantık türleri çeşitlenmiştir:

İnformel Mantık: Günlük dildeki argümanları ve doğal dildeki çıkarımların tutarlılığını inceler.

Abdüktif (Geri Çıkarımsal) Mantık: Gözlemlerden yola çıkarak en makul ve açıklayıcı olası sonucu bulmayı amaçlar (tıbbi teşhisler, dedektiflik).

Soru-Cevap Mantığı (Jaakko Hintikka): Bilgi edinme sürecini soru ve cevaplar üzerinden yapılandırır.

Tutarlılık Ötesi (Parakonsistent) Mantık: Çelişkili önermelerin sistemi geçersiz kılmasına yol açmadan işlemeye devam etmesini sağlar.

Bulanık Mantık (Fuzzy Logic): Doğruluk değerini dereceli olarak ele alır (0 ile 1 arasında ara değerler; örn: %60 ılık, %40 sıcak). Yapay zekâ ve ev aletlerinde kullanılır.

Temporal (Zamanlı) Mantık: Önermelerin zaman içindeki ("her zaman", "gelecekte") doğruluklarını inceler.

10. Paradoks nedir? Açıklayarak, örneklendiriniz.

Paradokslar: Herkes tarafından kabul görmüş bir düşünceyle çelişen, doğru kabul edildiğinde yanlış çıkan döngüsel çelişkilerdir (Örn: Yalancı Paradoksu, Berber Paradoksu).

NOT: Her sorunun doğru ve tam cevabı 10 puandır. Sınav süresi 40 dakikadır. Başarılar.

……………………

Felsefe Grubu Öğretmeni

Tüm derslerin sınav sorularına ulaşmak için dersmateryalleri.com/lise-yazili-sinav-sorulari sitesini ziyaret edebilirsiniz.

Sosyoloji Sorumluluk Sınav Soruları WORD İndir

2026-2027  EĞİTİM  ÖĞRETİM  YILI
………………………………………………………  LİSESİ   

SOSYOLOJİ DERSİ

SORUMLULUK YAZILI YOKLAMA SINAV SORULARI
AD:                              SOYAD:                 SINIF:                        NO:

1.Sosyoloji nedir? Tanımlayınız ve kurucusunu yazınız.
Toplumu inceleyen bilim dalıdır. Kurucusu A.COMTE

2.Sosyolojiyi ortaya çıkaran tarihsel koşulları yazınız.

Siyasal Değişimler: Fransız İhtilali, özgürlük/eşitlik/kardeşlik söylemleri, milliyetçilik akımı, sömürgecilik (kolonyalizm) ve oryantalizm (Doğu’yu edilgen ve yönetilmeye muhtaç kurgulayan bilgi biçimi).

Toplumsal Değişimler: Hızlı kentleşme, geniş aileden çekirdek aileye geçiş, yabancılaşma, işçi sınıfı ile sermaye sahipleri arasındaki sınıf çatışmaları.

3. Osmanlı'da modernleşmenin nedenlerini yazınız.
 Askerî yenilgiler, ekonomik bağımlılık, merkezî otoritenin zayıflaması ve devletin bekasını sağlama çabası. Siyaset, hukuk, eğitim, ekonomi, din, aile ve kültür alanlarında köklü reformlar yapılmıştır.

4.Modernleşmenin sonuçlarını yazınız.

Sosyal Sonuçlar: Kentleşme, çekirdek aileye geçiş, modern eğitimli kadroların yetişmesi, basın ve kamuoyunun güçlenmesi.

Siyasal Sonuçlar: Padişah yetkilerinin sınırlandırılması, meşrutiyet rejimleri, halifeliğin kaldırılması, laik ve ulusal ulus devlet modelinin benimsenmesi.

Ekonomik Sonuçlar: 1838 Baltalimanı Antlaşması ile iç üretimin zarar görmesi, hammadde sağlayan konuma düşülmesi, Cumhuriyet döneminde "milli iktisat" ve devletçi ekonomi politikaları.

Kültürel Sonuçlar: Avrupa'ya öğrenci gönderilmesi, Darülfünun'un kurulması, pozitif bilimlerin yaygınlaşması ve Tevhid-i Tedrisat Kanunu.

5.Kültürün anlamı ve özellikleri yazınız.
 Latince colere (toprağı işleme) kökünden gelir. İnsan elinin değdiği her şey kültüreldir. Hilmi Ziya Ülken'e göre kültür; fikirler, bilgiler, inançlar, teknik ürünler, davranış ve tavır tipleri sistemidir.

Özellikleri: Kalıtsal değildir (öğrenilir), kolektiftir (toplum tarafından paylaşılır), uzun sürede oluşur, maddi ve manevi unsurlardan oluşur, normatiftir (kural koyucudur), görelidir.

6.Statü ve Rol kavramlarını açıklayınız.
Statü bireyin toplumdaki konumu (verilmiş statü doğuştan, kazanılmış statü çaba ile elde edilir). Rol ise statüye uygun beklenen davranış kalıplarıdır (Rol çatışması farklı statülerin rolleri arası çelişkidir). .

7. Aile kurumunun yapısı ve işlevlerini açıklayınız. Aile, toplumun en küçük yapı taşı ve ilk toplumsallaşma merkezidir.

İşlevleri: Biyolojik işlev (neslin devamı), toplumsal işlev (sosyalleşme, kültür aktarımı), ekonomik işlev (üretim/tüketim birimi, güvence) ve psikolojik işlev (sevgi, güven, aidiyet).

Aile Tipleri: Çekirdek aile (anne, baba, çocuk) ve geniş aile (üç kuşağın birlikte yaşadığı yapı).

8. Eğitim Kurumunun işlev ve önemini açıklayınız.
 Genç nesillerin toplumsallaşmasını sağlamak, ortak değerleri ve kültürel mirası aktarmak, nitelikli insan gücü yetiştirmek ve toplumsal bütünleşmeyi gerçekleştirmektir.

9.İslam karşıtlığının tanımı ve kapsamını yazınız.

 İslam dinine ve Müslümanlara yönelik düşmanlık, dışlama ve ayrımcı tutumları ifade eder. Bireysel bir ön yargıdan öte; ekonomik çıkar çatışmaları, sömürgecilik ve jeopolitik stratejilerle üretilen ideolojik bir karşıtlıktır.

10. Küreselleşmenin toplumsal etkilerini yazınız.

Kültürel tek tipleşme, yerel kimliklerin zayıflaması, gelir dağılımı adaletsizliği, göç hareketleri ve güvensiz çalışma koşulları.

NOT: Her sorunun doğru ve tam cevabı 10 puandır. Sınav süresi 40 dakikadır. Başarılar.

……………………

Felsefe Grubu Öğretmeni

Tüm derslerin sınav sorularına ulaşmak için dersmateryalleri.com/lise-yazili-sinav-sorulari sitesini ziyaret edebilirsiniz.

11.Sınıf Felsefe Sorumluluk Sınav Soruları WORD İndir

2026-2027  EĞİTİM  ÖĞRETİM  YILI
………………………………………………………  LİSESİ   

11 FELSEFE DERSİ

SORUMLULUK YAZILI YOKLAMA SINAV SORULARI
AD:                              SOYAD:                 SINIF:                        NO:

1.Çevrenin tanımı ve kapsamını açıklayınız.

 Çevre; insanı kuşatan, onun yaşamını ve gelişimini etkileyen fiziksel, kimyasal, biyolojik, sosyal ve kültürel koşulların bütününü kapsar. Fiziksel çevre, doğal ve yapay unsurlardan meydana gelirken; insan, doğayla kurduğu ilişki sonucunda yaşam alanlarını dönüştürerek yapay çevreyi kurmuştur. Çevre sorunları disiplinler arası bir niteliğe sahip olup ahlaki ve felsefi boyutlar barındırır.

2.Çevre sorunlarına ve çözüm arayışlarına ikişer örnek veriniz.

1960'lardan itibaren hatalı uygulamalar sonucunda Aral Gölü'nün kuruması ve 1984 yılındaki Bhopal Gaz Sızıntısı gibi büyük çevre felaketleri yaşanmıştır.

Bu sorunların çözümü için 1987 Montreal Protokolü, 1992 Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Sözleşmesi ve 1997 Kyoto Protokolü gibi uluslararası sözleşmeler imzalanmıştır.

Sürdürülebilir kalkınma, sıfır atık hedefleri, yenilenebilir enerji kaynakları ve Süleymaniye Külliyesi gibi su, enerji ve malzemenin korunumunu sağlayan ekolojik/sürdürülebilir mimari anlayışlar önemsenmektedir.

3.Teknolojinin olumlu ve olumsuz etkilerine örnek veriniz.

Olumlu Etkiler: Konfor, hız, kolaylık, bilgiye erişimde devrim, zaman ve mekân sınırlarının aşılması.

Olumsuz Etkiler: Tüketim çılgınlığı, gelir adaletsizliği, gıdaya erişimde zorluk, psikolojik yorgunluk, nükleer riskler, elektronik atıklar ve yıkıcı savaş teknolojileri (örneğin Filistin/Gazze'deki savaş teknolojisi yıkımları).

4.Yapay zeka ve Ahlaki eylem ilişkisini açıklayınız.

 Yapay zekâ ve robotların insan hayatına girmesiyle birlikte "Robotlar ahlaklı davranabilir mi?", "Yapay zekâ sistemleri irade sahibi midir ve onlara ahlaki sorumluluk yüklenebilir mi?" soruları tartışılmaktadır.

5. Akıl ve inanç Kavramlarını açıklayınız
 Akıl, doğruya ve hakikate ulaştıran yetidir. İnanç bir önermeyi doğru kabul etme (epistemik anlam) veya dinî bağlamda güven, bağlanma ve teslimiyettir. İnanç ise güven, samimiyet ve aklı aşan varoluşsal bir yönelimdir.

6.Felsefe ve Edebiyatın Ortak ve Farklı Yönlerini yazınız.

Ortak Yönler: Her ikisi de insan çabasının ürünüdür, yaratıcılık gerektirir, evrenseli hedefler ve tutarlılık arar.

Farklı Yönler: Edebiyat estetik haz ve kurmaca odaklıyken; felsefe mantık, kavramsal tutarlılık ve doğruyu arama odaklıdır. Edebiyat mecazi ve betimleyici, felsefe ise soyut ve kuramsal bir dil kullanır.

7.Mutluluk ve Hayat İlişkisi kapsamında Sokratesin ‘ Mutluluk erdemle, erdem ise bilgiyle mümkündür.’ Sözünü açıklayınız.

Erdemli yaşam, doğruluk, adalet ve ahenkli olma hâlidir. İç ses (daimon) insanı uyarır.

8.Varoluşçu felsefeyi açıklayarak, temsilcilerinden ikisini yazınız.

Varoluşçulukta "Varoluş özden önce gelir". İnsan önce var olur, sonra kendi seçimleriyle kendini tanımlar.

Kierkegaard: Estetik, etik ve dini olmak üzere üç varoluş alanı vardır; birey tutku ve inançla kendine ulaşır.

Heidegger: Gerçek benliğe ulaşan insana dasein, topluma uyum sağlayarak kendini kaybeden insana ise das man denir. Kaygı insanı harekete geçiren unsurdur.

Jean-Paul Sartre: İnsan seçim yapmaya mahkûmdur (özgürlüğe mahkûmdur). Seçimlerinin sorumluluğu tamamen kendisine aittir; bu durum bulantı ve bunaltı yaratır.

9.Hak Türlerini yazarak, tanımlayınız.

Doğal haklar (insanın varoluşundan gelen devredilemez haklar) ve yasal haklar (toplumun ve devletin yasalarla tanıdığı haklar).

10.Ahlak-Hukuk İlişkisini açıklayınız.

Hukuk ve ahlak kural koyucudur (normatif). Adalet bu iki alanın kesişim noktasıdır.

NOT: Her sorunun doğru ve tam cevabı 10 puandır. Sınav süresi 40 dakikadır. Başarılar.

……………………

Felsefe Grubu Öğretmeni

Tüm derslerin sınav sorularına ulaşmak için dersmateryalleri.com/lise-yazili-sinav-sorulari sitesini ziyaret edebilirsiniz.

10.Sınıf Felsefe Sorumluluk Sınav Soruları WORD İndir

2026-2027  EĞİTİM  ÖĞRETİM  YILI
………………………………………………………  LİSESİ   

10 FELSEFE DERSİ

SORUMLULUK YAZILI YOKLAMA SINAV SORULARI
AD:                              SOYAD:                 SINIF:                        NO:

1.Felsefenin anlamı ve Etimolojik kökenini yazınız.

 Felsefe, Yunanca philia (sevgi, aramak, peşinden gitmek) ve sophia (bilgelik) kelimelerinin birleşimi olan philosophia (bilgelik sevgisi / bilginin peşinden koşmak) sözcüğünden türetilmiştir. Bu terimi ilk kullanan Pythagoras’tır (Pisagor); o, bilgeliğin tanrılara özgü olduğunu, insanın ise bu bilgeliğin peşinden koşması gerektiğini savunmuştur.

2. Felsefi düşüncenin özelliklerinden üçünü yazarak açıklayınız.

Felsefi düşünce; varlık, bilgi ve değerleri akıl ve mantık ilkelerine dayanarak bütüncül kavrama ve temellendirme etkinliğidir. Temel özellikleri şunlardır:

Merak Etme ve Hayret Etme: Çevreyi öğrenme isteği ve alışılmışın dışına çıkıp dünyaya şaşkınlıkla bakma.

Şüphe Etme (Kuşkuculuk): Doğru kabul edilen bilgileri sorgulama ve dayanaklarını araştırma.

Sorgulama: Problemleri fark edip bunlar hakkında soru sorma.

Refleksif Olma: Zihnin kendi düşünceleri üzerine yeniden düşünmesi (düşünme üzerine düşünme).

Rasyonel Olma: Akla ve mantığa dayalı olma.

Sistemli ve Tutarlı Olma: Bilgilerin düzenli, bütünlüklü bir yapı sunması ve düşünceler arası çelişki barındırmaması.

Eleştirel Olma: Bilgilerin doğrudan kabul edilmeyip değerlendirilmesi.

Yığılımlı İlerleme (Kümülatiflik): Geçmiş filozofların düşüncelerinin eleştirilip geliştirilerek ilerlemesi.

Evrensel Olma: Problemlerin yalnızca belirli bir grubu değil tüm insanlığı ilgilendirmesi.

3.Akıl ilkelerinelerdir? Açıklayınız.

Özdeşlik İlkesi (A, A'dır): Bir terimin akıl yürütme boyunca aynı anlamda kullanılmasıdır.

Çelişmezlik İlkesi: Bir yargının aynı anda hem doğru hem yanlış olamamasıdır.

Üçüncü Hâlin İmkânsızlığı: Bir şeyin ya A olduğu ya da A olmadığını, üçüncü bir durumun olamayacağını belirtir.

Yeter-Sebep İlkesi: Yeterli neden olmadan hiçbir yargının doğru olamayacağını savunur.

4. Varlık felsefesinin temel kavramlarından üçünü yazınız.

Temel Kavramlar: Varlık (somut/soyut her şey), fenomen (bilinçte beliren hâl), idea (düşünsel gerçeklik), madde (fiziksel varlık), oluş (değişim süreci), öz (değişmeyen karakteristik özellik), töz (başkasına bağlı olmadan var olan temel varlık), varoluş (kendini gerçekleştirme). .

5.Bilginin aynağı problemi çerçevesinde Rasyonalizm ve Emprizm akımlarını açıklayınız.

Rasyonalizm (Akılcılık): Bilginin kaynağının akıl olduğunu, doğuştan gelen apriori bilgiler içerdiğini savunur (Sokrates, Platon, Farabi, Descartes, Hegel).

Empirizm (Deneycilik): Doğuştan bilgi olmadığını, zihnin boş bir levha (tabula rasa) olduğunu ve bilginin duyu ve deneyimle (aposteriori) kazanıldığını savunur (John Locke, David Hume).

6. Determinizm ve Otodeterminizm kavramlarının özgürlük ile ilgili görüşlerini yazınız.

Determinizm: İnsan eylemleri neden-sonuç zincirine bağlıdır, özgür değildir.

Otodeterminizm: İnsan özgürlüğünü kendi bilinçli seçimleri ve içsel gelişimiyle (bilgiyle) kazanır.

7.Sanat Kuramlarını yazarak, açıklayınız.

Taklit Olarak Sanat (Mimesis): Sanat doğanın bir yansımasıdır (Platon).

Yaratım Olarak Sanat: Sanatçının iç dünyasının ve sezgilerinin dışa vurumudur (Benedetto Croce).

Oyun Olarak Sanat: Sanat, özgür ve kural tanımayan oyun etkinliğidir (Friedrich Schiller).

8. Ütopya ve Distopya kavramlarını açıklayınız

İdeal düzen arayışında özgürlük, eşitlik ve adalet temelli yaklaşımlar vardır. Toplumların ideal tasarımları ütopyalar (Thomas More, Platon), olumsuz karanlık geleceği betimleyenler ise distopyalar olarak adlandırılır.

9.Tanrı’nın Varlığına Yönelik Kanıtlamalardan ikisini yazarak, açıklayınız.

Teleolojik Kanıt: Evrendeki düzen ve amaçlılık (tasarım argümanı).

Kozmolojik Kanıt: İlk neden argümanı (her şeyin bir nedeni vardır, ilk neden Tanrı'dır).

Ontolojik Kanıt: En mükemmel varlık zihinde tasarlandığına göre dış dünyada da var olmalıdır.

10.Bilim de kulanılan temel kavramlardan üçünü yazınız.

Temel Kavramlar: Bilim, bilimsel yöntem, gözlem, deney, hipotez, kuram (teori), yasa, paradigma.

NOT: Her sorunun doğru ve tam cevabı 10 puandır. Sınav süresi 40 dakikadır. Başarılar.

……………………

Felsefe Grubu Öğretmeni

Tüm derslerin sınav sorularına ulaşmak için dersmateryalleri.com/lise-yazili-sinav-sorulari sitesini ziyaret edebilirsiniz.